W typowy dzień z 40 przystankami zoptymalizowana trasa była o 13% krótsza po drogach niż ta, którą większość kurierów układa na wyczucie. To mediana z 60 symulowanych tras dostaw w Warszawie, Krakowie i Wrocławiu. Mierzone w linii prostej, oszczędność to około 6 km na zmianie z 40 przystankami.
Czterdzieści przystanków, jeden van, jedno pytanie
Jest 7:30 w Warszawie. Skaner pokazuje 40 paczek na Mokotów, Wolę i kilka zaległych adresów na Ochocie. Większość kurierów robi to, co zrobiłaby każda rozsądna osoba: jedzie do najbliższego adresu, potem do kolejnego najbliższego i tak dalej.
Ten nawyk wydaje się skuteczny. Każdy odcinek jest krótki. Ale po południu często wracasz przez miejsca, które już objechałeś, goniąc ostatnie adresy, które zostawiła logika „najbliższy następny".
Chcieliśmy wiedzieć, ile to kosztuje. Zbudowaliśmy więc test.
Eksperyment
Wygenerowaliśmy 60 dni dostaw: po 20 w Warszawie, Krakowie i Wrocławiu. Każdy dzień ma 40 przystanków rozrzuconych w promieniu 5 km od centrum miasta. Kurier zaczyna na skraju tego koła, jakby przyjeżdżał z magazynu, i nie musi wracać.
Następnie ułożyliśmy te same 40 przystanków na cztery sposoby:
- Jak na liście. Przystanki w kolejności, w jakiej przyszły, tak jak drukuje je manifest.
- Przeczesanie kierunkowe. Objazd miasta jak wskazówka zegara, dzielnica po dzielnicy.
- Najbliższy następny. Zawsze jedziesz do najbliższego adresu, którego jeszcze nie odwiedziłeś. Tak większość doświadczonych kurierów planuje w głowie.
- Zoptymalizowana. Solver do optymalizacji tras (Google OR-tools) patrzy na wszystkie 40 przystanków naraz, z limitem 3 sekund na trasę.
Każdą trasę mierzyliśmy jako odległość w linii prostej między kolejnymi przystankami.
Wyniki
Dwie wartości procentowe w tym artykule są mierzone inaczej: 12,4% poniżej to mediana oszczędności w linii prostej dla układu z OR-tools względem „najbliższego następnego" (43,0 km zamiast 49,1 km), a nagłówkowe 13% to mediana oszczędności po drogach dla optymalizatora Delivery Planner na tych samych 60 trasach testowych (patrz następna sekcja).
W linii prostej zoptymalizowana kolejność pokonała „najbliższy następny" o medianę 12,4%: 43,0 km zamiast 49,1 km. Połowa tras zaoszczędziła od 9,5% do 16,7%. W porównaniu z przeczesaniem zgodnym z ruchem wskazówek zegara różnica rośnie do 30,6%.
„Jak na liście" to zdecydowanie najgorszy przypadek, cztery razy dłuższy niż trasa zoptymalizowana. Niewielu kurierów jeździ w surowej kolejności z manifestu, ale to pokazuje, dlaczego kolejność przystanków ma większe znaczenie niż prędkość.
Co robi optymalizator Delivery Planner
Potem przepuściliśmy te same 60 tras przez optymalizator w Delivery Planner, ten za przyciskiem Optymalizuj. Po drogach jego trasy były o 13,4% krótsze niż „najbliższy następny" (mediana; połowa tras zaoszczędziła od 9,4% do 18,1%). To 92,7 km zamiast 109,5 km, a tylko 1 trasa na 60 wyszła dłuższa.
| Miasto | Oszczędność po drogach (mediana) |
|---|---|
| Warszawa | 16,1% |
| Wrocław | 16,7% |
| Kraków | 11,6% |
Jedna uczciwa uwaga: mierzone w linii prostej, trasy z aplikacji nie były krótsze. Tak jest z założenia. Delivery Planner planuje pod czas jazdy po prawdziwych ulicach, z ulicami jednokierunkowymi, mostami i skrętami, a nie pod najkrótszą linię na mapie. Na drodze, czyli tam, gdzie kurier naprawdę jeździ, to właśnie oszczędza kilometry.
Co 13% znaczy na drodze
Mierzona po drogach, mediana trasy z 40 przystankami miała 109,5 km przy planowaniu „najbliższy następny” i 92,7 km z optymalizatorem Delivery Planner. To około 17 km mniej na każdej zmianie, przy tych samych przystankach.
| Okres | Zaoszczędzony dystans po drogach |
|---|---|
| Jedna zmiana z 40 przystankami | ~17 km |
| Tydzień pracy (5 dni) | ~84 km |
| Miesiąc (22 zmiany) | ~370 km |
Te liczby mnożą różnicę między dwiema medianami tras. Pojedyncze dni się różnią: połowa tras zaoszczędziła od 9,4% do 18,1%, czyli mniej więcej od 10 do 20 km na trasie o medianowej długości.
Dla vana spalającego około 9 l na 100 km (to nasze założenie, nie wynik testu) 370 km to mniej więcej 33 litry paliwa miesięcznie. Sześć kilometrów z początku artykułu to inna miara: oszczędność w linii prostej dla kolejności z OR-tools. Tutaj ~17 km to pomiar po drogach dla optymalizatora Delivery Planner na tych samych 60 trasach.
Paliwo to tylko część korzyści: mniej kilometrów każdego dnia to też mniejsze zużycie vana, bez szybszej jazdy.
Co ten test mówi, a czego nie
Test był prosty i uczciwy. Oto, o czym warto pamiętać:
- Symulacja, nie rzeczywistość. Przystanki to losowe punkty, a nie prawdziwe adresy klientów. Celowo nie użyliśmy żadnych danych kierowców ani klientów.
- Linie proste, nie drogi. Odległości są mierzone w linii prostej. Rzeki, ulice jednokierunkowe i mosty zmieniają prawdziwe trasy.
- Brak okien czasowych. W prawdziwych dniach są dostawy „po 14:00" i godziny pracy firm, które ograniczają, jak bardzo można poprawić każdą trasę.
- Równomierny rozkład. Prawdziwe przystanki skupiają się w blokach i parkach biznesowych. Oszczędności mogą tam być większe lub mniejsze.
Wyniki były spójne: na wszystkich 60 trasach zoptymalizowana kolejność nigdy nie była dłuższa niż którakolwiek z trzech alternatyw. W porównaniu z „najbliższym następnym" oszczędności wahały się od poniżej 1% do 25%.
Test można w pełni powtórzyć. Każda trasa jest generowana ze stałego ziarna losowego, więc każdy może odtworzyć te same 60 dni i sprawdzić nasze liczby. Chcesz skrypt? Napisz do nas, a go wyślemy.
Zobacz też: kompletny poradnik optymalizacji tras, który wyjaśnia metody stojące za tymi liczbami, oraz darmowy planer tras do 50 przystanków, w którym sprawdzisz je na własnych adresach. Wszystkie nasze poradniki i badania w jednym miejscu: poradniki i badania o optymalizacji tras.
Wypróbuj na własnej trasie
Najłatwiej zobaczyć różnicę, planując jutrzejsze przystanki na oba sposoby. Delivery Planner to darmowy planer tras dla kurierów na iOS i Androida. Dodaj do 50 przystanków przez wpisanie, głos lub zdjęcie etykiety, dotknij Optymalizuj i zacznij nawigację.
Bez okresu próbnego i bez karty kredytowej. Planuj tyle tras, ile potrzebujesz (fair use).
